Mục lục bài viết
Ở phần 2 của loạt bài về nhân trắc học và nội thất văn phòng, nội dung tập trung vào việc ứng dụng cụ thể các số đo nhân trắc học vào từng chi tiết nội thất công sở. Nhà thiết kế nội thất cần nắm rõ mối liên hệ giữa kích thước cơ thể người và các sản phẩm như ghế tựa, bàn làm việc để tạo ra không gian làm việc thoải mái, khoa học.
Bài viết cũng điểm lại vai trò lịch sử của nhân trắc học trong ngành thiết kế nội thất công sở, đồng thời phân tích các thông số quan trọng như độ nghiêng ghế, chiều cao bàn và tư thế ngồi làm việc. Đây là những kiến thức nền tảng giúp nhân viên văn phòng có được môi trường làm việc phù hợp với đặc điểm cơ thể, hạn chế mệt mỏi khi làm việc trong thời gian dài.
Trước khi đi sâu vào các ứng dụng cụ thể, nhân viên văn phòng và nhà thiết kế có thể xem lại những yếu tố nền tảng trong phần trước tại đây: Nhân trắc học và nội thất văn phòng phần 1.
1. Thiết kế nội thất văn phòng theo nhân trắc học
Nhân trắc học là tiền đề quan trọng để nhà thiết kế nội thất cho ra đời những sản phẩm nội thất văn phòng phù hợp với nhu cầu thực tiễn, bởi mỗi sản phẩm được tạo ra không chỉ đáp ứng công năng sử dụng mà còn phải tương thích với số đo cơ thể của người sử dụng trong suốt thời gian làm việc tại công sở. Việc tham khảo thông số về từng kiểu tư thế của cơ thể người là hết sức cần thiết khi thiết kế một bộ bàn ghế làm việc khiến người dùng cảm thấy hài lòng, không gây mệt mỏi hay khó chịu khi sử dụng lâu dài.
Bảng thông số dưới đây minh họa mối liên kết đặc biệt giữa các kích thước ghế văn phòng nhân trắc học với số đo cơ thể người, từ đó nhà thiết kế nội thất công sở có căn cứ khoa học để lựa chọn tỷ lệ phù hợp cho từng loại sản phẩm, tránh tình trạng thiết kế theo cảm tính thiếu cơ sở đo lường thực tế.
Ngoài kích thước ghế và bàn, ergonomic văn phòng còn đề cập đến nhiều yếu tố khác như khoảng cách giữa các khu vực làm việc, chiều cao mặt bàn so với tầm mắt, hay góc đặt màn hình máy tính. Tất cả những yếu tố này đều dựa trên nền tảng dữ liệu nhân trắc học nội thất được thu thập và nghiên cứu qua nhiều năm, giúp không gian công sở trở nên khoa học và thân thiện hơn với người sử dụng.
2. Vai trò của nhân trắc học trong lịch sử thiết kế nội thất văn phòng
Trong nửa đầu thế kỷ 20, nhân trắc học đã được ứng dụng rộng rãi để xác định các tư thế ngồi tiện lợi và thoải mái nhất dựa trên kích thước chân tay, đồng thời nhận được nhiều hỗ trợ từ các thí nghiệm lâm sàng trong y học. Môn khoa học này thực sự phát triển thịnh vượng trong thế kỷ 21 khi được ứng dụng sâu rộng vào thiết kế nội thất công sở, điển hình như những đóng góp trong việc thiết kế hệ thống nội thất chốn văn phòng, góp phần tạo nên bộ mặt cơ sở vật chất của xã hội hiện đại.
Hoạt động ngồi được xem là hoạt động phổ biến và quan trọng nhất ở nơi công sở, chính vì vậy khi chọn kích thước các loại ghế văn phòng nhân trắc học, không thể bỏ qua những con số về chiều cao, chiều dài chân, kích thước sải chân và cánh tay. Bộ thông số mà nhân trắc học cung cấp chính là giải pháp hỗ trợ quan trọng cho nhà thiết kế, phù hợp với đặc điểm thể trạng của từng nhóm đối tượng sử dụng khác nhau.
3. Thiết kế ghế tựa văn phòng theo kích thước cơ thể người
Ghế tựa là một trong những bộ phận phổ biến nhất của hệ thống nội thất văn phòng, việc thiết kế ghế tựa đúng tư thế cùng kích thước phù hợp cho phép người dùng hài lòng hơn với thời gian làm việc trung bình 8 giờ mỗi ngày tại văn phòng. Quan trọng hơn cả, thiết kế đúng chuẩn còn giúp giảm bớt hoặc ngăn chặn sự căng thẳng, khó chịu và mệt mỏi gây ra bởi một tư thế ngồi hay kích thước ghế không phù hợp với vóc dáng cơ thể.

Ghế tựa văn phòng thiết kế theo nhân trắc học và kích thước cơ thể người
Những thói quen về hướng duỗi chân, chiều dài và chiều rộng của chân, tay cũng là những số liệu đáng lưu tâm để tạo ra những chiếc ghế điều chỉnh được độ cao, có thể thay đổi độ nghiêng ghế ở mức 4°, nhằm hỗ trợ thêm các tính năng linh động cho ghế tựa văn phòng. Đây chính là một trong những nguyên tắc cốt lõi của tư thế ngồi làm việc đúng chuẩn ergonomic mà nhiều đơn vị sản xuất nội thất công sở hiện nay đang áp dụng.
Đôi khi những yếu tố về sự khác nhau giữa kích thước cơ thể người ở các vùng miền hay giới tính thường ít được chú ý, nhưng thực tế hiện nay có nhiều sản phẩm nội thất đặc biệt dành riêng cho từng đối tượng, không kể đến sự phân định rạch ròi theo giới hạn tuổi tác. Điều này cho thấy nhân trắc học nội thất ngày càng được cá nhân hóa để phù hợp hơn với từng nhóm người dùng cụ thể trong môi trường làm việc hiện đại.
4. Kích thước bàn làm việc và các yếu tố nhân trắc học khác
Để mang lại sự tiện lợi toàn diện cho nội thất văn phòng, không thể bỏ qua kích thước của bàn làm việc, bởi điều đó còn chi phối trực tiếp đến tầm nhìn và tư thế ngồi làm việc của nhân viên văn phòng. Kích thước bàn làm việc phù hợp cần đảm bảo khoảng cách hợp lý giữa mặt bàn với tầm mắt, đồng thời tạo đủ không gian cho các thiết bị làm việc như máy tính, tài liệu mà không gây cản trở đến tư thế ngồi đúng chuẩn.
Cũng không nên xem nhẹ những kích thước như khuỷu tay, thậm chí là chiều dài ngón tay, bởi tất cả những con số đó đều có khả năng phản ánh kiểu bàn ghế mà người sử dụng mong muốn khi làm việc. Thế giới nội thất văn phòng hiện nay rất phong phú, không chỉ về kiểu dáng mà còn đa dạng về kích thước, mẫu mã, màu sắc và chất liệu. Mỗi kiểu bàn ghế đảm nhiệm một chức năng riêng, và dựa vào đó nhà thiết kế nội thất công sở mới có thể lựa chọn thông số phù hợp nhất cho từng không gian làm việc.
Bên cạnh ghế và bàn làm việc, nhân trắc học nội thất còn được ứng dụng trong nhiều không gian khác của cuộc sống, chẳng hạn như cách tính toán kích thước tủ bếp dựa trên tầm với và chiều cao trung bình của người nội trợ. Những nguyên tắc thiết kế nội thất công sở theo nhân trắc học được trình bày trong bài viết này cũng có nhiều điểm tương đồng với bài Nhân trắc học và thiết kế tủ bếp, nơi các số đo cơ thể người tiếp tục đóng vai trò quyết định đến sự tiện dụng của không gian sống.
Nhìn chung, việc ứng dụng nhân trắc học vào nội thất văn phòng không chỉ giúp nâng cao hiệu suất làm việc mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài cho nhân viên văn phòng. Những ai quan tâm sâu hơn đến lĩnh vực này có thể tìm hiểu thêm về nhân trắc học trong thiết kế nội thất để áp dụng linh hoạt vào nhiều không gian sống khác nhau, từ văn phòng làm việc cho đến nhà bếp gia đình.

